Samotność lidera NGO - dlaczego dźwigasz to sam i jak to zmienić

Bycie prezesem, prezeską czy założycielem organizacji pozarządowej wygląda z zewnątrz jak misja. Od środka to często coś innego: seria samotnych decyzji, które trzeba podjąć, zanim zdąży się zastanowić, czy w ogóle ma się do tego siły.

Przez 15 lat prowadziłem Stowarzyszenie WĘDKA. Widziałem, jak rodzą się projekty - z pasji, z potrzeby, z przypadku. I widziałem, jak wygląda druga strona tej pasji: wieczory, w których lider organizacji zostaje sam z pytaniem, na które nikt inny nie odpowie za niego.

Skąd bierze się ta samotność

W organizacji pozarządowej lider jest zwykle tą osobą, do której wszyscy przychodzą z pytaniami - zespół, wolontariusze, podopieczni. Rzadko jest osoba, do której on sam może pójść z własną wątpliwością.

Dochodzi do tego kilka rzeczy naraz: presja finansowa (czy starczy na pensje, na program, na czynsz), odpowiedzialność za ludzi, którzy zaufali organizacji, i rozmowy z darczyńcami i partnerami, które wymagają pewności siebie - także w te dni, kiedy akurat jej nie ma.

Cichy koszt bycia silnym dla wszystkich

Nikt nie mówi o tym wprost, ale wielu liderów NGO nosi ten sam ciężar: przekonanie, że pokazanie zwątpienia zespołowi albo zarządowi byłoby oznaką słabości. Więc się nie pokazuje. Zwątpienie zostaje w środku, a z czasem zamienia się w zmęczenie, które trudno nazwać, bo przecież "to jest moja misja, nie mogę narzekać".

To właśnie ta cisza - a nie sama ilość pracy - najczęściej prowadzi do wypalenia liderów organizacji społecznych.

Peer-to-peer zamiast rad z podręcznika

Podręczniki i kursy dają ogólne ramy. To, co realnie pomaga, to rozmowa z kimś, kto mierzy się dokładnie z tym samym problemem w tym samym tygodniu - nie konsultantem, tylko innym liderem. Dlatego formaty peer-to-peer, jak Sokratejski Spacer czy Poranna Szklanka Wody, działają inaczej niż typowe szkolenie: nie dają gotowej odpowiedzi, tylko zadają właściwe pytanie we właściwym momencie.

Jedno pytanie na dziś

Na Porannej Szklance Wody wracamy regularnie do jednego pytania:

To pytanie nie jest wygodne. Ale odpowiedź na nie pokazuje, czy zbudowałeś organizację, która działa dzięki systemom i ludziom - czy organizację, która działa tylko dzięki Tobie. A to druga sytuacja jest najczęstszą przyczyną samotności lidera.